Merkezi Yönetim Bütçe Dengesi – Temmuz 2026

İçerikler

Merkezi yönetim bütçesi temmuzda 378,1 milyar TL, faiz dışı denge ise 51,3 milyar TL açık kaydetti. Hazirana ötelenen tahsilatlar ve geçici vergi kaynaklı baz etkisiyle haziranda 114,2 milyar TL fazla kaydeden merkezi yönetim bütçesi, söz konusu etkilerin ortadan kalkması ve bütçe giderlerindeki sert artışla birlikte temmuzda yeniden açığa döndü. Böylece merkezi yönetim bütçesi Ocak – Temmuz döneminde kümülatif olarak 1,3 trilyon TL açık verirken, 2026 için öngörülen 2,7 trilyon TL’lik bütçe açığı hedefinin %48,7’si gerçekleşmiş oldu. 12 aylık kümülatif bütçe açığı ise 1,8 trilyon TL’den 2,1 trilyon TL’ye yükseldi.

Bütçe gelirleri temmuzda yıllık %29 civarında yükseliş kaydederken, aynı dönemde %31,8 seviyesinde gerçekleşen yıllık TÜFE’nin hafif altında bir performans sergiledi. Ocak – Temmuz döneminde bütçe gelirleri 9,2 trilyon TL’ye ulaşırken, 2026 OVP’de öngörülen 16,3 trilyon TL’lik gelir hedefinin %56,6’sı tahsil edilmiş oldu. Vergi gelirleri ise temmuzda yıllık %30 artışla 1,2 trilyon TL olarak gerçekleşti. Gelir vergisi gelirleri bu dönemde yıllık %48 artışla 432 milyar TL olurken, kurumlar vergisi gelirleri ise %70’e yakın yıllık kayıpla 3,6 milyar TL oldu. İç talebi yansıtan dahilde alınan KDV gelirleri temmuzda yıllık %46,2 artışla 183,4 milyar TL oldu. ÖTV gelirlerindeki yıllık artış %5,1 ile sınırlı kalırken, petrol ve doğalgaz ürünlerinden alınan ÖTV eşel mobil uygulamasının etkilerinin sürdüğü temmuzda yıllık %36,1 geriledi. Dayanıklı tüketim mallarından alınan ÖTV gelirleri ise 12 milyar TL ile yıllık bazda %24,7 arttı. Genel görünüm, temmuzda vergi gelirlerindeki artışın gelir vergisi ve dahilde alınan KDV öncülüğünde devam ettiğine, ancak toplam bütçe gelirlerinin enflasyonun hafif altında kaldığına işaret ediyor.

Bütçe giderleri temmuzda 1,8 trilyon TL ile yıllık %60 yükseldi. Ocak – Temmuz döneminde toplam giderler 10,5 trilyon TL’ye ulaşırken, 2026 yılı için öngörülen 19 trilyon TL’lik gider hedefinin %55,4’ü kullanılmış oldu. Faiz dışı harcamalar temmuzda 1,5 trilyon TL ile yıllık %48,4 arttı. Mal ve hizmet giderleri %42,2, sermaye giderleri ise %29 yükseliş kaydetti. Sermaye transferleri, baz etkisi kaynaklı olarak yıllık %134 artışla 25 milyar olurken, personel giderleri ise %43,3 yükselişle 461,6 milyar TL olarak gerçekleşti. Cari transferler ise yıllık %57,2’lik yükselişle 611,5 milyar TL oldu. Temmuz verileri, bütçe giderlerindeki artışın geniş tabanlı seyrettiğine ve harcama tarafındaki baskının belirginleştiğine işaret ediyor.

Petrol fiyatlarının yeniden yükseliş eğilimine girmesi ve devam eden jeopolitik riskler çerçevesinde, vergi gelirleri üzerindeki akaryakıt kaynaklı baskının önümüzdeki dönemde de sürebileceğini değerlendiriyoruz. Temmuzda eşel mobil sisteminden kademeli çıkış kararı alınmasına karşın, petrol ve motorin fiyatlarındaki yükselişin ardından geçtiğimiz hafta motorinde ÖTV tutarının ağustos sonuna kadar sıfırlanması ve eylülde kademeli olarak artırılması yönünde yeni bir düzenlemeye gidildi. Söz konusu düzenlemenin akaryakıt fiyatlarındaki artışın enflasyona geçişini sınırlamasını ve aylık TÜFE artışının %2’nin belirgin şekilde üzerine çıkmasını engellemesini bekliyoruz. Ancak, ÖTV gelirlerinden feragat edilmesi bütçe üzerindeki baskının kısa vadede devam edeceğine işaret ediyor. 2026 bütçe açığı tahminimiz 2,8 trilyon TL (GSYİH’nın %3,4’ü) seviyesinde bulunuyor.

Grafikler

Bütçe Göstergeleri (12-aylık kümülatif, milyar TL)

Kaynak: Hazine ve Maliye Bakanlığı, Tacirler Yatırım