Merkezi Yönetim Bütçe Dengesi – Şubat 2026

İçerikler

Merkezi yönetim bütçesi şubat ayında 24,4 milyar TL, faiz dışı denge ise 208,1 milyar TL fazla verdi. Böylece merkezi yönetim bütçesi yılın ilk iki ayında kümülatif olarak 190,2 milyar TL açık verirken, 12 aylık kümülatif bütçe açığı 1,9 trilyon TL’den 1,5 trilyon TL’ye geriledi. Faiz dışı denge yılın ilk iki ayında 450 milyar TL fazla kaydederken, 12 aylık faiz dışı fazla ise 473,4 milyar TL’den 851,8 milyar TL’ye yükseldi.

Bütçe gelirleri şubatta yıllık %87 artarak aynı dönemde %31,5 seviyesinde gerçekleşen yıllık TÜFE’nin belirgin şekilde üzerinde bir performans sergiledi. Ocak–Şubat döneminde bütçe gelirleri 2,7 trilyon TL olurken, 2026 OVP’de öngörülen 16,3 trilyon TL’lik gelir hedefinin %17,1’i gerçekleşti. Vergi gelirleri şubatta yıllık %92 artışla 1,3 trilyon TL oldu. Gelir vergisi gelirleri 220,2 milyar TL ile yıllık %67,5 artarken, kurumlar vergisi gelirleri dönemselliğin de etkisiyle yıllık %3.350 artarak 376,3 milyar TL’ye yükseldi. İç talebi yansıtan önemli kalemlerden biri olan dahilde alınan KDV gelirleri şubatta 31,9 milyar TL ile yıllık %66 düşerken, ÖTV gelirleri yıllık %21,1 artışla 152,6 milyar TL oldu. Dayanıklı tüketim mallarından alınan ÖTV gelirleri ise 12,2 milyar TL ile yıllık %56 arttı. Şubat verileri vergi tahsilatında güçlü bir performansa işaret ederken, talep kompozisyonunda kalemler bazında ayrışmanın sürdüğünü gösteriyor.

Bütçe giderleri şubatta 1,3 trilyon TL ile yıllık %28,6 yükseldi. Ocak–Şubat döneminde toplam giderler 3 trilyon TL’ye yaklaşırken, 2026 yılı için öngörülen 19 trilyon TL’lik gider hedefinin %15,6’sı kullanılmış oldu. Faiz dışı harcamalar şubatta 1,11 trilyon TL ile yıllık %28,2 arttı. Mal ve hizmet giderleri %39,1 artarken sermaye giderleri %35,5 düşüş kaydetti. Sermaye transferleri yıllık %89,6 gerileyerek 2,8 milyar TL’ye inerken, personel giderleri %39,7, cari transferler ise %35,2 arttı. Şubat verileri harcama artışının ağırlıklı olarak cari kalemlerden kaynaklandığını, yatırım harcamalarının ise daha zayıf seyrettiğini gösteriyor.

%75 oranında eşel mobil sisteminin devreye alındığı 5 Mart’tan bu yana akaryakıt fiyatlarında görülen 1 indirim ve 5 zammın, ÖTV ile bu vergi üzerinden alınamayan KDV gelirleri birlikte dikkate alındığında, bütçeye toplam maliyetini kabaca 10 milyar TL civarında hesaplıyoruz. Hesaplamamız, söz konusu dönemde benzinde ve motorinde oluşan fiyat ayarlamalarının eşel mobil kapsamında bütçe tarafından üstlenilen kısmını ve ortalama günlük tüketim varsayımlarını esas alıyor. Mevcut fiyat ayarlamaları, eşel mobil sistemi kapsamında kullanılabilecek vergi alanının önemli ölçüde daraldığına işaret ediyor. Brent petrolün varil fiyatının 100 dolar üzerinde kalıcılık kazanması halinde, eşel mobil kapsamında kullanılabilecek vergi alanının gelecek ilk fiyat artışıyla tükenmesi ve sonraki akaryakıt zamlarının pompaya tam yansımaya başlaması beklenebilir. Sistemin absorbe edebileceği alanın tamamının kullanılması, yani motorinde litre başına 13,9 TL, benzinde ise 14,82 TL’lik ÖTV alanının tamamen devreye girmesi halinde, uygulamanın bütçeye günlük maliyetinin KDV etkisi dahil yaklaşık 1,4 milyar TL’ye ulaşabileceğini hesaplıyoruz. Bu nedenle eşel mobil sistemi kısa vadede enflasyon geçişkenliğini yumuşatırken, petrol şokunun kalıcılığı halinde ÖTV tahsilatı ve dolayısıyla nakit dengesi üzerinde aşağı yönlü riskleri artıran bir unsur olarak öne çıkıyor. Kurum olarak 2026 bütçe açığı tahminimiz 2,8 trilyon TL (GSYİH’nın %3,4’ü) seviyesinde bulunuyor.

Grafikler

Bütçe Göstergeleri (12-aylık kümülatif, milyar TL)

Kaynak: Hazine ve Maliye Bakanlığı, Tacirler Yatırım